Tổng quan các phương pháp và thiết bị sản xuất tinh dầu thực vật tại Việt Nam
Phan Văn Thơm,Lâm Thị Ngọc Hân và Đặng Huy Hoàng
Tóm tắt
Tinh dầu thực vật là hỗn hợp các hợp chất bay hơi có nguồn gốc tự nhiên, mang giá trị kinh tế và sinh học cao, được ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực y - dược, thực phẩm, mỹ phẩm và kỹ nghệ. Tại Việt Nam, nguồn nguyên liệu thực vật đa dạng tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển ngành tinh dầu; tuy nhiên, hoạt động sản xuất hiện nay chủ yếu ở quy mô nhỏ, với thiết bị đơn giản và công nghệ truyền thống. Bài báo này tổng quan các đặc điểm cơ bản của tinh dầu thực vật, bao gồm thành phần, tính chất vật lý và khả năng ứng dụng, đồng thời tổng hợp các phương pháp và thiết bị sản xuất tinh dầu đang được áp dụng tại Việt Nam. Nội dung tập trung phân tích nguyên lý hoạt động của các kỹ thuật chưng cất lôi cuốn bằng hơi nước, trích ly bằng dung môi, chiết xuất có hỗ trợ vi sóng và một số phương pháp liên quan. Qua đó, bài báo làm rõ thực trạng công nghệ sản xuất tinh dầu trong nước và cung cấp cơ sở khoa học cho việc nghiên cứu, cải tiến và phát triển các hệ thống chiết xuất tinh dầu phù hợp với điều kiện Việt Nam.
Từ khóa: Chưng cất lôi cuốn hơi nước, công nghệ chiết xuất, tinh dầu thực vật, trích ly dung môi, Việt Nam.
Abstract
Plant essential oils are mixtures of naturally derived volatile compounds with high economic and biological value, and they are widely applied in the pharmaceutical and medical fields, food industry, cosmetics, and various industrial sectors. In Vietnam, the abundant diversity of plant resources provides favorable conditions for the development of the essential oil industry; however, current production activities are predominantly conducted on a small scale, relying on simple equipment and conventional technologies. This paper provides an overview of the fundamental characteristics of plant essential oils, including their composition, physicochemical properties, and application potential, while also summarizing the production methods and equipment currently employed in Vietnam. The discussion focuses on analyzing the operating principles of steam distillation, solvent extraction, microwave-assisted extraction, and several related techniques. Accordingly, the paper clarifies the current status of essential oil production technologies in Vietnam and provides a scientific basis for the research, improvement, and development of essential oil extraction systems that are suitable for local conditions.
Keywords: Extraction technology, plant essential oils, solvent extraction, steam distillation, Vietnam.